Świadectwo charakterystyki energetycznej w Szprotawie
Świadectwo dla mieszkania w Szprotawie kosztuje 98 zł i powstaje zdalnie, na podstawie danych z formularza. PDF z numerem z centralnego rejestru wysyłamy zwykle tego samego dnia roboczego. Zajmujemy się wyłącznie mieszkaniami w budynkach wielorodzinnych.
W małym mieście jeden blok przestawia statystykę całego rocznika
W próbce 132 szprotawskich świadectw z 2026 roku mediana EP wynosi 104,9 kWh/(m²·rok). Ta liczba wymaga jednak jednego zdania wyjaśnienia, bez którego jest myląca.
37 ze 132 dokumentów, czyli 28% całego rocznika, dotyczy jednego budynku: Niepodległości 13. Wszystkie powstały między 9 sierpnia a 13 września 2026 roku, czyli w ramach jednego zamówienia dla całej klatki. Ich mediana EP to 65,2 przy bardzo wąskim rozrzucie od 62,1 do 71,7 - taki rozrzut świadczy o jednym projekcie i jednej instalacji, a nie o przekroju miasta.
Po usunięciu tego adresu zostaje 95 dokumentów, a mediana rośnie z 104,9 do 125,5. Dolny kwartyl przesuwa się z 67,7 na 102,6, mediana EK z 94,0 na 122,5, mediana EU z 73,8 na 88,1. Dopiero ta druga liczba - 125,5 - jest porównywalna z sąsiadami: w Żaganiu, 15 km dalej nad tym samym Bobrem, mediana wynosi 131,9, a w Sulechowie 123,2. Szprotawa nie jest więc miastem o wyjątkowo oszczędnym zasobie. Jest miastem, w którym w jednym miesiącu 2026 roku wykonano audyt jednego dobrego budynku.
Taka wrażliwość nie jest przypadkiem. Próbka obejmuje cały rocznik: od 5 stycznia do 8 października 2026 roku, dokumenty z 71 różnych dni i 85 różnych adresów. Rozszerzaliśmy pobranie do 400 najświeższych rekordów i nie przyniosło to ani jednego nowego dokumentu z 2026 roku - dalsze strony rejestru to już rocznik 2025. Innymi słowy: 132 świadectwa to wszystko, co Szprotawa wystawiła w tym roku, i w takiej skali pojedyncza wspólnota mieszkaniowa jest w stanie przesunąć medianę miasta o 20 punktów. W Zielonej Górze, gdzie rocznik liczy blisko 500 dokumentów, ten sam audyt byłby niewidoczny.
Wskaźnik „ciepłownia węglowa" to w Szprotawie jeden adres
Rozkład ilorazu EP do EK wygląda w Szprotawie następująco:
- 60 ze 132 dokumentów (45%) ma iloraz 1,1-1,25 - własny kocioł gazowy albo paliwo stałe, z nakładem 1,10. To największa grupa i trzon zasobu miasta.
- 38 dokumentów (29%) ma iloraz 1,25-1,45, czyli mieści się w pasmie, do którego rozporządzenie przypisuje ciepło z ciepłowni węglowej (nakład 1,30).
- 13 dokumentów (10%) leży w pasie 0,95-1,1, czyli na granicy, gdzie wypadają mieszanki źródeł.
- 11 dokumentów (8%) mieści się w pasie 0,5-0,95 - pasmo kogeneracji z nakładem 0,80.
- 5 dokumentów (4%) ma iloraz od 1,9 - ogrzewanie elektryczne z nakładem 2,50.
- Tylko 4 dokumenty (3%) mają EK niższe od EU, co jest możliwe wyłącznie przy pompie ciepła. Pomp ciepła w szprotawskim roczniku praktycznie nie ma.
Drugie z tych pasm wygląda na mocny sygnał o mieście: prawie co trzecie mieszkanie miałoby być zasilane z ciepłowni węglowej. To nieprawda, i to z powodu, który już znamy: 33 z tych 38 dokumentów to Niepodległości 13. Po usunięciu tego adresu pasmo 1,25-1,45 zostaje z pięcioma dokumentami, czyli 5% próbki, a pasmo własnego kotła rośnie do 56 z 95, czyli 59%.
Co więcej, nawet dla samego Niepodległości 13 nie twierdzimy, że to ciepłownia. Mediana ilorazu wynosi tam 1,28, a to wartość dwuznaczna: tyle samo daje ciepło z ciepłowni węglowej (nakład 1,30) i kocioł gazowy z wyraźnym udziałem energii pomocniczej na pompy i wentylację, bo tej ostatniej rozporządzenie każe przypisać nakład 2,50. Rejestr nie podaje nośnika ciepła, a sam iloraz nie wystarcza do rozstrzygnięcia. Jedna rzecz jest pewna: udział odnawialnych źródeł energii w tym budynku wynosi zero, więc fotowoltaiki na dachu tam nie ma. Czym dokładnie są EP, EK i EU i dlaczego ich relacja nie zastępuje informacji o nośniku, wyjaśniamy w tekście EP, EK i EU - co oznaczają.
Dla porządku: w całej próbce udział odnawialnych źródeł energii jest zerowy w 116 na 132 dokumenty. Wśród pozostałych 16 mediana wynosi 50,9%, co wskazuje na pojedyncze instalacje fotowoltaiczne, a nie na trend.
| Wielkość | Cała próbka | Bez Niepodległości 13 |
|---|---|---|
| Liczba świadectw | 132 | 95 |
| Dolny kwartyl EP | 67,7 | 102,6 |
| Mediana EP | 104,9 | 125,5 |
| Górny kwartyl EP | 163,5 | 186,8 |
| Mediana EK | 94,0 | 122,5 |
| Mediana EU | 73,8 | 88,1 |
| Dokumenty z ilorazem 1,25-1,45 | 29% | 5% |
Zabudowa Szprotawy a wynik
Szprotawa jest niewielkim miastem nad Bobrem, w powiecie żagańskim, z zachowanym układem starego miasta i zabudową w dużej części poniemiecką, do której w drugiej połowie XX wieku doszły osiedla blokowe. Rejestr pokazuje te warstwy osobno:
- Osiedle Słoneczne - 14 świadectw, mediana 110,5, rozrzut 91,2-195,8, mediana ilorazu 1,17. Zabudowa blokowa z własnym albo wspólnym źródłem ciepła, wyniki skupione wokół mediany miasta.
- Kościuszki - 12 świadectw, mediana 126,0, rozrzut 101,7-304,9, mediana EU aż 105,1. Wysokie EU oznacza, że zapotrzebowanie jest duże już na poziomie samej bryły i przegród, zanim doliczy się sprawność instalacji. Tu nie pomoże zmiana kotła, pomoże ocieplenie.
- Sobieskiego - 8 świadectw, mediana 135,8, rozrzut 90,3-184,9.
- Podgórna i Bronka Kozaka - górna część rozkładu: mediany 205,0 i 185,8 przy rozrzucie do 389,3. To najsłabsze adresy w próbce.
- Niepodległości - 40 świadectw i mediana 65,3, czyli najniższa w mieście, ale wynik niemal w całości należy do jednego budynku opisanego wyżej.
Praktyczna wskazówka: jeśli Twoje mieszkanie jest w kamienicy w śródmieściu albo w nieocieplonym bloku, realistyczny punkt odniesienia to 120-180, a nie mediana 104,9. Jeżeli budynek przeszedł termomodernizację i ma uporządkowaną instalację, spodziewaj się 65-110. Dokumentów poniżej 50 jest w całym roczniku zaledwie dwa, więc wyniku rzędu 40 raczej nie należy zakładać.
Klimat: liczymy na danych stacji Zielona Góra
| Wielkość | Wartość dla stacji Zielona Góra |
|---|---|
| Średnia temperatura stycznia | −0,8 °C |
| Średnia temperatura roczna | 9,1 °C |
Szprotawa leży na południu województwa lubuskiego, kilkanaście kilometrów od granicy z dolnośląskim, i to daje jej argument, którego nie ma żadne z pozostałych lubuskich miast. Metoda przypisuje stację do województwa, nie do współrzędnych. Gdyby granica administracyjna biegła dwadzieścia kilometrów dalej na północ, ten sam budynek liczyłby się ze stacji Wrocław-Strachowice.
Sprawdziliśmy, co by to zmieniło. Stacja wrocławska ma styczeń o 0,1 °C cieplejszy i identyczną średnią roczną (−0,7 °C i 9,1 °C). Czyli: granica województwa zmienia w dokumencie nazwę stacji, a nie wynik. To rzadka i wygodna sytuacja - w miastach leżących na styku województwa pomorskiego i warmińsko-mazurskiego albo małopolskiego i śląskiego ta sama reguła potrafi przesunąć obliczeniową zimę o dwa stopnie i realnie zmienić klasę energetyczną.
Jedno zastrzeżenie dotyczy nie średnich, a mrozów. Szprotawa stoi w piaszczystym, zalesionym obniżeniu na skraju Borów Dolnośląskich, gdzie w bezchmurne noce ciepło ucieka szybciej, niż wynikałoby ze średniej miesięcznej. Dla świadectwa jest to bez znaczenia, bo metoda operuje średnimi, ale dla rachunków już nie: w kilkudniowym mrozie realne zużycie wyprzedzi obliczeniowe bardziej, niż sugeruje dokument. To samo dotyczy Żagania, który leży w tym samym obniżeniu.
Jedna rzecz, którą warto odnotować o tej próbce
Szprotawski rocznik jest, w odróżnieniu od większości, wolny od wpisów fizycznie niemożliwych. Iloraz EP do EK mieści się w każdym ze 132 dokumentów w zakresie dopuszczanym przez współczynniki nakładu, czyli między 0,20 dla biomasy a 2,50 dla energii elektrycznej. W próbkach podobnej wielkości zdarza się po kilkanaście dokumentów z ilorazem rzędu 3,0 albo 5,0, które są oczywistym błędem zapisu.
Odnotowania wymaga natomiast jeden wpis innego rodzaju: w polu ulicy jednego dokumentu stoi numer działki („Ul. Kard. Wyszyńskiego, dz. nr 1011"), a jeden dotyczy budynku w Pasterzowicach, czyli wsi w gminie, wpisanego pod nazwą miasta-siedziby. Tak działa rejestr i warto o tym wiedzieć, czytając zdanie „132 świadectwa w Szprotawie": częściowo są to świadectwa z gminy.
Kara za brak świadectwa
W mieście tej wielkości mieszkania sprzedaje się często w rodzinie, znajomym albo sąsiadowi z klatki. Stąd przekonanie, że „nikt o to nie zapyta" - i w pewnym sensie jest ono prawdziwe, tylko nie prowadzi do wniosku, który się z niego wyciąga.
Nikt nie kontroluje transakcji z urzędu. Nie istnieje organ, który sprawdzałby, czy przy każdej umowie przekazano świadectwo. Sprawę może uruchomić wyłącznie nabywca albo najemca - a robi to zwykle wtedy, gdy między stronami pojawi się spór, choćby o wysokość rachunków za ogrzewanie po przeprowadzce. Brak świadectwa jest wtedy gotowym argumentem drugiej strony, niezależnie od tego, jak dobrze się wcześniej znaliście.
Przepis karny to art. 41 ustawy o charakterystyce energetycznej budynków (t.j. Dz.U. 2024 poz. 101) i obejmuje nieprzekazanie świadectwa nabywcy albo najemcy, nie sam brak dokumentu. Ustawa nie ustala własnej skali grzywny, więc stosuje się ogólne zasady wymierzania grzywien za wykroczenia, w których 5 000 zł to górna granica, a nie stawka. Orzeka sąd, w trybie Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia (art. 42 ustawy) - nie urząd miejski, nie starostwo i nie żadna inspekcja.
Jest też rzecz, która zostaje na papierze na stałe. Notariusz nie odmówi sporządzenia aktu z powodu braku świadectwa, ale ma obowiązek pouczyć strony o odpowiedzialności, a adnotacja o tym pouczeniu trafia do treści aktu (art. 11 ust. 6). Transakcja dochodzi więc do skutku, a jednocześnie w dokumencie zostaje ślad, że obowiązek nie został wykonany. Dla kogoś, kto zdecyduje się sprawę zgłosić, to gotowy dowód. Warto też pamiętać, że świadectwo po dziesięciu latach jest równoznaczne z brakiem świadectwa, podobnie jak dokument wystawiony przed dociepleniem budynku albo wymianą źródła ciepła w lokalu. Szerzej w tekście o karze za brak świadectwa.
Przykładowe świadectwa wystawione w 2026 roku
Poniżej 6 budynków w Szprotawie, dla których w 2026 roku wystawiono świadectwa. Dane pochodzą z publicznego wykazu centralnego rejestru. Mieszkania z tego samego adresu zgrupowaliśmy, bo w jednym bloku bywa kilkanaście dokumentów naraz.
| Adres | Świadectw | EU | EK | EP (mediana) | Rozrzut EP | Co z tego wynika |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Niepodległości 13 | 37 | 37 | 51 | 65 | 62-72 | mieszane |
| Kazimierza Wielkiego 3 | 2 | 88 | 158 | 66 | 64-67 | ciepło sieciowe, duże straty instalacji |
| Osiedle Słoneczne 3 | 2 | 64 | 88 | 102 | 91-112 | gaz lub węgiel |
| Kochanowskiego 8 | 3 | 74 | 95 | 104 | 104-104 | gaz lub węgiel |
| Al. Niepodległości 19 | 2 | 73 | 90 | 105 | 102-108 | gaz lub węgiel, sprawna instalacja |
| Osiedle Słoneczne 15/3 | 3 | 62 | 89 | 109 | 109-126 | gaz lub węgiel |
Dobrze widać to na przykładzie budynku Niepodległości 13: wykonano tam 37 świadectw charakterystyki energetycznej, a wskaźnik EP waha się od 62 do 72 kWh/(m²·rok) przy medianie 65. Te same ściany, ta sama instalacja, a wyniki różne, bo decyduje położenie lokalu: mieszkanie narożne na ostatnim piętrze traci ciepło przez znacznie więcej przegród niż środkowe.
Wartości w kWh/(m²·rok). Podajemy ulicę i numer budynku, bez numeru lokalu. Kolumna „co z tego wynika" to nasz odczyt z relacji między wskaźnikami, a nie pole ze świadectwa: EP niższe od EK oznacza ciepło sieciowe, EP wyższe o mniej więcej 10% wskazuje na gaz albo węgiel, a ponad dwukrotnie wyższe na ogrzewanie elektryczne. Iloraz EU przez EK mówi o sprawności instalacji: poniżej 0,6 oznacza, że ponad 40% ciepła ginie po drodze.
Rozkład wyników w Szprotawie w 2026 roku
| Wielkość | Wartość |
|---|---|
| Liczba świadectw w próbce | 132 |
| Najniższe EP | 44,6 |
| Dolny kwartyl | 67,7 |
| Mediana EP | 104,9 |
| Górny kwartyl | 163,5 |
| Najwyższe EP | 599,1 |
| Mediana EK (bliżej rachunków) | 94,0 |
| Mediana EU (samo zapotrzebowanie) | 73,8 |
| Udział ciepła sieciowego | 10% |
| Udział ogrzewania elektrycznego | 4% |
| Najnowsze świadectwo w próbce | 2026-10-08 |
Rozpiętość od 44,6 do 599,1 w obrębie jednego miasta nie jest błędem. To odległość między nowym, dobrze ocieplonym lokalem z korzystnym nośnikiem a starym budynkiem z ogrzewaniem indywidualnym.
Jak czytać tę próbkę. Są to najnowsze świadectwa z rejestru, a nie losowy przekrój zasobu miasta. Deweloperzy zamawiają dokumenty hurtowo dla całych inwestycji, więc świeże roczniki są przesunięte w stronę nowego budownictwa i wypadają lepiej niż przeciętne mieszkanie. Traktuj te liczby jako obraz tego, co się dziś buduje i sprzedaje w Szprotawie, a nie jako średnią dla całego miasta.
Jak zamówić
Wypełnij formularz krok po kroku, opłać 98 zł i odbierz PDF e-mailem. Zamów świadectwo dla mieszkania. Obsługujemy Szprotawę, Małomice, Iłowę, Leszno Górne, Wiechlice i okolicę.
Najczęstsze pytania
Ile kosztuje świadectwo energetyczne w Szprotawie? 98 zł za mieszkanie w budynku wielorodzinnym, bez dopłat za dojazd i bez względu na to, w której części miasta leży lokal. Obliczenia prowadzimy zdalnie, na podstawie danych z formularza, więc odległość od Zielonej Góry czy Żagania nie wpływa na cenę.
Jak szybko dostanę dokument? Zwykle tego samego dnia roboczego, w którym wpłynie opłata i komplet danych. Zamówienia złożone wieczorem albo w weekend realizujemy następnego dnia roboczego. PDF ma numer z centralnego rejestru, więc nabywca może sprawdzić dokument w publicznym wykazie.
Dlaczego mediana dla Szprotawy, którą podajecie, jest niższa niż wynik mojego mieszkania? Bo medianę 104,9 obniża jeden budynek: 37 ze 132 świadectw z 2026 roku dotyczy Niepodległości 13 i ma wyniki w okolicach 65. Bez tego adresu mediana miasta wynosi 125,5 i właśnie ta liczba jest lepszym punktem odniesienia dla starszego bloku albo kamienicy. Podajemy obie, żeby nikt nie porównywał się z niewłaściwą.
W naszym bloku wspólnota zamówiła świadectwa dla wszystkich mieszkań naraz. Czy mogę skorzystać z dokumentu sąsiada? Nie. Świadectwo dotyczy konkretnego lokalu i w jednej klatce wyniki różnią się nawet o kilkadziesiąt procent, bo mieszkanie narożne na ostatnim piętrze traci ciepło przez znacznie więcej przegród niż środkowe. Przy sprzedaży albo wynajmie potrzebujesz dokumentu wystawionego dla Twojego mieszkania, z własnym numerem w rejestrze.
Czy wystawicie świadectwo dla domu w Szprotawie albo w Wiechlicach? Nie. Przyjmujemy wyłącznie mieszkania w budynkach wielorodzinnych, bez domów jednorodzinnych i bez lokali usługowych. Rejestr wpisuje budynki z całej gminy pod nazwą Szprotawy, więc wiejskie adresy widać w naszej próbce, ale nasza usługa ich nie obejmuje.