Świadectwo energetyczne dla miejsca postojowego i garażu

Notariusz pyta o świadectwo energetyczne dla miejsca w garażu podziemnym, a Ty nie wiesz, czy to pomyłka, czy faktycznie trzeba. Odpowiedź zależy od jednego zapisu w księdze wieczystej i da się ją sprawdzić w pięć minut.

Poniżej wyjaśniamy, skąd ta różnica, co widać w świadectwach garaży wystawionych w Polsce i jakie dane trzeba zebrać, żeby takie świadectwo powstało.

Dlaczego księga wieczysta rozstrzyga

Ustawa o charakterystyce energetycznej budynków nakłada obowiązek na właściciela budynku albo części budynku (art. 3 ust. 1). Kluczowa jest definicja części budynku z art. 2 pkt 2:

częścią budynku - należy przez to rozumieć zespół pomieszczeń w budynku o jednakowym przeznaczeniu, przewidzianych do odrębnego użytkowania, w szczególności lokal mieszkalny lub lokal użytkowy w budynku

Pojedyncze stanowisko odmalowane linią na posadzce wspólnej hali nie jest zespołem pomieszczeń przewidzianym do odrębnego użytkowania - jest udziałem w jednym lokalu niemieszkalnym, który należy do wszystkich współwłaścicieli. Dlatego dla takiego miejsca świadectwa się nie sporządza.

Jeśli natomiast deweloper wyodrębnił garaż albo stanowisko jako samodzielny lokal niemieszkalny z własną księgą wieczystą, sytuacja zmienia się całkowicie: to już jest część budynku w rozumieniu ustawy, ma własny numer lokalu, własny udział w nieruchomości wspólnej i jest przedmiotem odrębnej umowy sprzedaży. Obowiązek z art. 3 ust. 1 obejmuje go bez żadnych wyjątków.

Jak to sprawdzić: zajrzyj do swojego aktu notarialnego albo do księgi wieczystej. Jeżeli garaż ma numer KW inny niż mieszkanie i sprzedajesz go osobną umową, potrzebne jest osobne świadectwo. Jeżeli w akcie widnieje „udział w lokalu niemieszkalnym - hala garażowa", świadectwa dla miejsca nie ma po co zamawiać.

Czego nie załatwi wyłączenie dla budynków gospodarczych

Powszechne nieporozumienie brzmi: „garaż jest nieogrzewany, więc jest zwolniony". Wyłączenia z art. 3 ust. 4 obejmują między innymi budynek „przemysłowy oraz gospodarczy niewyposażony w instalacje zużywające energię, z wyłączeniem instalacji oświetlenia wbudowanego". Problem jest w pierwszym słowie: przepis mówi o budynku, a nie o części budynku.

Hala garażowa pod blokiem nie jest osobnym budynkiem, tylko jego częścią, więc to wyłączenie do niej nie pasuje. Dodatkowo każda zamknięta hala ma wentylację mechaniczną i oświetlenie, czyli instalacje zużywające energię. Wolnostojący garaż blaszany bez prądu to inna sprawa - tam wyłączenie bywa zasadne, podobnie jak wyłączenie dla budynku wolnostojącego o powierzchni użytkowej poniżej 50 m². Pozostałe wyjątki opisaliśmy w tekście o tym, kiedy świadectwo nie jest wymagane.

Co pokazują świadectwa garaży już wystawione w Polsce

Przejrzeliśmy publiczny wykaz centralnego rejestru i wybraliśmy z niego 36 świadectw opisanych jako garaż albo hala garażowa, wystawionych od 2015 do 2026 roku. Mediana wskaźnika EP wynosi w tej próbce 145,9 kWh/(m²·rok) przy medianie EK 97,3, a rozrzut jest ogromny: od 18 do 562.

Najciekawsza jest seria sześciu świadectw dla jednej warszawskiej hali opisanej w rejestrze jako „garaż pod budynkiem":

Świadectwo EU EK EP
SCHE/10379/1048/2015 i 1051/2015 4,2 15,0 34,7
SCHE/10379/1047/2015 i 1050/2015 6,9 17,1 34,0
SCHE/10379/1046/2015 i 1049/2015 30,8 44,2 55,9

Te liczby mówią o garażach więcej niż każda teoria. Zapotrzebowanie na ciepło jest znikome (EU od 4 do 31), bo garaż pod budynkiem otacza grunt o stałej temperaturze, a od góry grzeją go mieszkania. Natomiast energia końcowa jest od zapotrzebowania wyższa, czego w mieszkaniach praktycznie nie widać - i to jest podpis dwóch instalacji, o których właściciele zapominają: oświetlenia i wentylacji.

W całej próbce 13 z 36 świadectw ma EP ponad dwukrotnie wyższe od EK, co oznacza ogrzewanie elektryczne, a tylko 2 mają EP niższe od EK, czyli ciepło sieciowe. Co znaczą same wskaźniki, wyjaśniamy w tekście o tym, co oznaczają EP, EK i EU.

Dwie rzeczy, które liczy się w garażu, a nie liczy w mieszkaniu

Oświetlenie wbudowane wchodzi do wskaźnika

Metodologia wyznaczania charakterystyki energetycznej liczy energię oświetlenia wbudowanego dla wszystkich obiektów poza budynkami i lokalami mieszkalnymi (załącznik 1, pkt 4.1.5.1). W mieszkaniu oświetlenia się nie liczy, w lokalu garażowym trzeba. Energię końcową wyznacza się ze wzoru Qk,L = LENI × A_L, gdzie LENI to wskaźnik energii oświetlenia w kWh/(m²·rok).

W praktyce w nieogrzewanej hali oświetlenie jest największą pozycją całego świadectwa. Dlatego pytanie o rodzaj opraw nie jest formalnością: hala z oprawami LED i czujnikami ruchu wypada w świadectwie zauważalnie lepiej niż ta, w której świetlówki świecą bez przerwy.

Powierzchnia o regulowanej temperaturze, czyli problem garażu nieogrzewanego

Wskaźnik EP to iloraz zapotrzebowania na energię pierwotną i powierzchni o regulowanej temperaturze powietrza, a metodologia definiuje ją jako powierzchnię ogrzewaną albo chłodzoną (par. 2 pkt 17). Garaż bez żadnej instalacji grzewczej miałby więc tę powierzchnię równą zeru, a wskaźników nie dałoby się policzyć.

Rozwiązaniem stosowanym w praktyce jest potraktowanie garażu jako pomieszczenia technicznego o niskiej temperaturze obliczeniowej i jawne zapisanie tego założenia w świadectwie. My przyjmujemy 8 °C i piszemy o tym w uwagach do dokumentu, żeby każdy czytający wiedział, na czym opiera się wynik.

Stanowisko w hali liczy się przez całą halę

Wyodrębnione stanowisko w środku hali nie ma własnych ścian zewnętrznych - sąsiaduje z innymi stanowiskami o tej samej temperaturze, więc samo przez siebie nie traci ciepła. Bilans cieplny wykonuje się dla całej hali, a wskaźniki w kWh/(m²·rok) są identyczne dla hali i dla wyodrębnionego z niej miejsca, bo warunki są te same. Dlatego przy zamówieniu pytamy o powierzchnię hali, choć świadectwo dotyczy Twoich kilkunastu metrów.

Jakie dane trzeba przygotować

Lista jest krótsza niż przy mieszkaniu, bo nie ma ciepłej wody ani okien:

  1. Powierzchnia miejsca z księgi wieczystej - zwykle 12-18 m² przy stanowisku w hali.
  2. Powierzchnia całej hali garażowej - z dokumentacji budynku albo z uchwały wspólnoty. Przy braku danych wystarczy szacunek: liczba miejsc razy 25 m².
  3. Położenie - garaż podziemny pod budynkiem, w bryle budynku na parterze albo budynek wolnostojący.
  4. Rok budowy budynku - z niego wynikają przyjęte współczynniki przenikania ciepła przegród.
  5. Brama wjazdowa - segmentowa ocieplona, segmentowa starsza, stalowa nieocieplona albo krata, plus przybliżona powierzchnia.
  6. Wentylacja - mechaniczna z czujnikami CO, mechaniczna pracująca stale albo grawitacyjna. W halach zamkniętych wentylacja mechaniczna jest wymagana warunkami technicznymi.
  7. Oświetlenie - LED z czujnikami ruchu, świetlówki świecące stale albo brak instalacji w lokalu.
  8. Ogrzewanie - najczęściej go nie ma, ale jeśli jest, podaj źródło.

Numeru księgi wieczystej nie musisz podawać, choć pomaga przy opisie lokalu w dokumencie.

Ile to kosztuje i jak długo jest ważne

Świadectwo dla lokalu garażowego jest tańsze od świadectwa mieszkania, bo zakres danych jest węższy. U nas kosztuje 79 zł zamiast 98 zł i powstaje zdalnie, bez oględzin: formularz dla miejsca postojowego ma kilkanaście pól, w większości do wyboru z listy.

Świadectwo jest ważne 10 lat od wystawienia, o ile w lokalu nie zmieni się nic, co wpływa na charakterystykę energetyczną - na przykład sposób ogrzewania albo ocieplenie przegród. Dokument dostaje numer w centralnym rejestrze charakterystyki energetycznej budynków i jest tam publicznie widoczny, więc notariusz sprawdzi go w kilka sekund. Formalności przy akcie opisaliśmy w tekście o świadectwie energetycznym u notariusza.

Najczęstsze pytania

Mam miejsce postojowe z własną księgą wieczystą. Na pewno potrzebuję świadectwa? Tak. Wyodrębniony lokal z własną księgą wieczystą jest częścią budynku w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy, a art. 3 ust. 1 nakazuje zapewnić świadectwo dla części budynku zbywanej na podstawie umowy sprzedaży. Nie ma znaczenia, że to tylko kilkanaście metrów posadzki.

Kupuję mieszkanie i miejsce w garażu w jednym akcie. Czy potrzebne są dwa świadectwa? Jeśli miejsce jest udziałem w hali garażowej, wystarczy świadectwo mieszkania. Jeśli garaż ma odrębną księgę wieczystą i jest odrębnym przedmiotem sprzedaży, to formalnie dwa osobne lokale, a więc dwa świadectwa.

Garaż jest nieogrzewany. Czy to znaczy, że świadectwa nie trzeba? Nie. Wyłączenia z art. 3 ust. 4 dotyczą budynków, a nie części budynków, więc hala pod blokiem się na nie nie łapie. Brak ogrzewania wpływa tylko na to, jak wygląda obliczenie: zapotrzebowanie na ciepło jest niskie, a na wskaźnik pracują przede wszystkim oświetlenie i wentylacja.

Dlaczego pytacie o powierzchnię całej hali, jeśli sprzedaję jedno miejsce? Bo stanowisko w środku hali nie ma własnych przegród zewnętrznych i samo nie traci ciepła. Bilans liczy się dla hali, a wskaźniki w kWh/(m²·rok) są dla hali i dla Twojego miejsca takie same.

Czy świadectwo garażu może wyjść lepiej niż świadectwo mieszkania w tym samym budynku? Tak i często tak jest. W przytoczonej wyżej warszawskiej serii EP garaży wynosi 34-56 kWh/(m²·rok), a typowe mieszkanie w bloku z lat 70. ma 100-200. Garaż otacza grunt o stałej temperaturze, a od góry dogrzewają go mieszkania.

Ile czeka się na dokument? Świadectwo dla lokalu garażowego powstaje zdalnie, na podstawie danych z formularza. Gotowy PDF z numerem z rejestru wysyłamy zwykle w ciągu 2 godzin od opłacenia zamówienia, najpóźniej następnego dnia roboczego.